Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görüşülen Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kapsamında önemli düzenlemeler hayata geçiriliyor. TBMM’deki son görüşmelerle birlikte teklifin 9 maddesi daha kabul edildi. Bu bağlamda hem sosyal medya platformlarına hem de oyun ekosistemine yönelik kapsamlı ve teknik yükümlülükler getirildi. Yeni düzenleme ile birlikte, “oyun”, “oyun geliştirici”, “oyun dağıtıcı” ve “oyun platformu” kavramları ilk kez yasal çerçevede açık şekilde tanımlanıyor.
15 yaş altına sosyal medya yasağı
Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri çocuklara yönelik getirilen sınırlamalar oldu. Buna göre sosyal ağ sağlayıcılar, 15 yaşını doldurmamış kullanıcılara doğrudan hizmet sunamayacak. Platformlar, bu kuralın uygulanabilmesi için yaş doğrulama sistemleri dahil gerekli tüm teknik tedbirleri almakla yükümlü olacak.
15 yaşını doldurmuş ancak henüz reşit olmayan kullanıcılar için ise farklı bir model uygulanacak. Bu yaş grubuna özel “ayrıştırılmış hizmet” sunulması zorunlu hale getiriliyor. Bu kapsamda alınan tüm önlemler, platformların kendi internet sitelerinde şeffaf şekilde yayımlanacak.
Ebeveyn kontrol araçları zorunlu hale geliyor
Yeni yasa ile birlikte sosyal medya platformlarına yönelik bir diğer kritik yükümlülük de ebeveyn kontrol mekanizmaları oldu. Platformlar, kullanıcı hesaplarının denetlenebilmesini sağlayan, satın alma, kiralama ve abonelik gibi işlemleri ebeveyn onayına bağlayan sistemler kurmak zorunda olacak. Aynı zamanda çocukların platform kullanım sürelerinin izlenmesi ve sınırlandırılması da bu araçların temel bileşenleri arasında yer alacak. Bunun yanında aldatıcı reklamların engellenmesi de sosyal ağ sağlayıcıların sorumluluk alanına dahil edildi.
Türkiye’den günlük erişimi 10 milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcılar için yükümlülükler daha da sıkılaştırılıyor. Gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda verilen erişim engelleme veya içerik kaldırma kararlarının en geç 1 saat içinde uygulanması zorunlu olacak. Ayrıca hukuka aykırı olduğu tespit edilen içeriklerin yeniden yayımlanmasının önlenmesi için proaktif tedbirler alınması gerekecek.
Uymayan platformlara reklam yasağı ve bant daraltma
Yasa, yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda uygulanacak yaptırımları da detaylandırıyor. İdari para cezasına rağmen 30 gün içinde yükümlülüklerini yerine getirmeyen platformlara Türkiye’de reklam verilmesi yasaklanacak. Bu kapsamda yeni sözleşmeler yapılamayacak ve finansal transferler gerçekleştirilemeyecek.
Bu sürecin devamında 3 ay içinde uyum sağlanmazsa platformun internet bant genişliği önce yüzde 50, ardından yüzde 90’a kadar daraltılabilecek. Söz konusu kararlar sulh ceza hakimliği tarafından verilecek ve erişim sağlayıcılar tarafından en geç 4 saat içinde uygulanacak.
Oyun düzenlemesi de kanunlaştı
Teklif, oyun platformlarını da doğrudan kapsayan yeni düzenlemeler içeriyor. Buna göre oyun platformları, yaş derecelendirmesi yapılmamış içerikleri doğrudan sunamayacak. Ancak bu tür içerikler en yüksek yaş grubuna göre sınıflandırılarak sunulabilecek. Yurt dışı kaynaklı ve Türkiye’den günlük erişimi 100 bini aşan oyun platformları için ise önemli bir zorunluluk getirildi. Bu platformlar Türkiye’de bir temsilci bulundurmak ve bu temsilcinin bilgilerini BTK’ya bildirmek zorunda olacak. Temsilciye ait iletişim bilgileri de platform üzerinde kolay erişilebilir şekilde yer alacak.
BTK, oyun platformlarından kurumsal yapı, bilişim sistemleri ve veri işleme süreçlerine ilişkin detaylı bilgi talep edebilecek. Bu bilgilerin en geç 15 gün içinde iletilmesi gerekecek.
Yükümlülüklere uyulmaması halinde uygulanacak yaptırımlar ise oldukça geniş kapsamlı. İlk aşamada 1 milyon TL’den 10 milyon TL’ye kadar, devamında ise 10 milyon TL’den 30 milyon TL’ye kadar idari para cezaları kesilebilecek. İhlalin devam etmesi durumunda ise platformların bant genişliği önce yüzde 30, ardından yüzde 50’ye kadar daraltılabilecek.
Hem sosyal medya hem de oyun platformlarına yönelik bu kapsamlı düzenlemeler, yasanın Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından 6 ay sonra yürürlüğe girecek. Bu süre zarfında platformların teknik ve idari altyapılarını yeni kurallara uyumlu hale getirmesi gerekecek.
TOGED’den ilk tepki: “Oyun asıl şimdi başlıyor”
Türkiye Oyun Geliştiricileri Derneği (TOGED), düzenlemenin kabul edilmesinin ardından yaptığı açıklamada sürecin sektör açısından kritik bir dönüm noktası olduğunu vurguladı. Aylar süren görüşmeler ve oyuncu topluluğunun yoğun tepkileriyle şekillenen sürecin, beklentilerin tamamını karşılamasa da önemli kazanımlar içerdiği ifade edildi.
Dernek, özellikle sektörün kendi kendini denetleyebilecek olgunlukta olduğunu savunduğunu yinelerken, gelinen noktada oyun sektörünün hem yasal yükümlülükler hem de toplumsal algı açısından yeni bir döneme girdiğine dikkat çekti. Açıklamada ayrıca, temsilcilik gibi bazı başlıklarda mücadelenin yönetmelik aşamasında süreceği belirtilirken oyunlara yönelik yanlış algılarla mücadele edileceği ve sektörün birlik içinde hareket etmeye devam edeceği mesajı verildi. TOGED, “Birçoğumuz “bu süreç bitti, yasa çıktı” diye düşünebilir. Ama bizim de kullanmayı çok sevdiğimiz tabirle, oyun asıl şimdi başlıyor. Sonucu her nasıl görüyorsanız görün, şunu herkes kabul etmeli ki artık sektörümüz için kimse “denetimsiz, kanunsuz, kuralsız” diyemeyecek.” ifadelerini kullandı.
